TEST – układ rozrodczy

1. Dziobak to jeden z endemicznych gatunków żyjących wyłącznie w Australii. Zalicza się go do rzędu stekowców ze względu na obecność steku – otworu, do którego uchodzą przewody pokarmowe, płciowe i wydalnicze. Sposób rozrodu dziobaka również wyróżnia go od typowych ssaków.

Zaznacz formę rozrodu, która jest charakterystyczna dla stekowców, w tym dziobaka.

2. Błony płodowe po raz pierwszy wykształciły się u gadów. W ten sposób rozwój zarodka nie wymagał dłużej obecności środowiska wodnego, gdyż błony przejęły tą funkcję.

Podaj nazwę błony płodowej oznaczonej cyfrą 3 i określ jej funkcję.

3. Łożysko stanowi tymczasowy narząd ciążowy, wykształcający się z kosmówki. Rozwijający się w nim płód jest zaopatrywany w składniki odżywcze i tlen za pomocą tętnicy macicy matki. Z kolei dwutlenek węgla czy zbędne produkty przemiany materii przenikają do żyły macicy, po czym są transportowane z krążeniem matczynym.

Podaj oznaczenie literowe i nazwę tego naczynia krwionośnego, które zaopatruje płód w tlen i krew w nim jest bardziej natlenowana.

4. Erytrocyty płodu zawierają tzw. hemoglobinę płodową, która ma większe powinowactwo do tlenu niż hemoglobina występująca w erytrocytach matki.

Określ, dlaczego hemoglobina płodowa umożliwia przechodzenie tlenu z krwi matki do krwi płodu.

5. Oocyt II rzędu to komórka, z którą łączy się plemnik w procesie zapłodnienia. Jest niezdolny do ruchu. Powstaje on w wyniku dokończenia I podziału mejotycznego, który zostaje aktywowany co ok. 28 dni po osiągnięciu przez kobietę dojrzałości płciowej.

Oceń prawdziwość zdań nt. oocytu II rzędu. Wpisz literę P lub F.

1. Jest diploidalny.
2. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia jest degradowany.
3. Oogeneza rozpoczyna się po osiągnięciu dojrzałości płciowej kobiety.

6. Mitochondria to organella posiadające własny materiał genetyczny w postaci mtDNA. Występują w prawie wszystkich komórkach zwierzęcych, a ich rolą jest produkcja ATP. Jednymi z takich komórek są plemniki, u których mitochondria znajdują się we wstawce.

Uzasadnij, czy ojciec, który w mtDNA mitochondriów posiada allel warunkujący mutację genetyczną przekaże go swojemu synowi.

7. Reakcja akrosomalna pozwala na przenikanie plemnika przez osłonki oocytu – wieniec promienisty i osłonkę przejrzystą. Ta druga chroni oocyt przed wniknięciem więcej niż jednego plemnika, co prowadziłoby do polispermii.

Uzupełnij tekst, wybierając odpowiednie słowa z nawiasów.

Akrosom zawiera enzymy (hydrolityczne / oksydoredukcyjne) umożliwiające plemnikowi pokonanie osłon jajowych i wniknięcie do oocytu (I rzędu / II rzędu). Plemnik zawiera liczne mitochondria ulokowane (we wstawce / w wici), co zapewnia jego aktywny ruch.

8. Moszna to skórno-mięśniowy worek, w którym znajdują się jądra, najądrza i początkowe odcinki nasieniowodów. Temperatura w niej jest ok. 4 °C niższa niż temperatura panująca w ciele.

Wykaż, dlaczego w mosznie panuje niższa temperatura niż w reszcie ciała mężczyzny.

9. Mejoza to proces, w którym powstają komórki haploidalne (o zredukowanym o połowę materiale genetycznym). Dzięki niej mogą powstać plemniki – męskie komórki rozrodcze. Proces powstawania plemników nazywa się spermatogenezą.

Na podstawie schematu określ prawdziwość zdań. Wpisz literę P lub F.

1. Spermatocyty I rzędu powstają w wyniku podziału mejotycznego.
2. Spermatydy to komórki haploidalne.
3. Z jednego spermatogonium powstają 4 plemniki.

10. Estrogeny to żeńskie hormony płciowe produkowane przez jajniki. Umożliwiają one prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego oraz wykształcenie i utrzymywanie żeńskich cech płciowych. W okresie menopauzy poziom estrogenów spada.

Wyjaśnij, dlaczego kobiety w menopauzie są narażone na osteoporozę. Zaznacz dwie poprawne odpowiedzi.

11. Owulacja jest fazą cyklu menstruacyjnego, która zachodzi mniej więcej w jego połowie. Podczas niej pęka pęcherzyk jajnikowy (Graafa), przez co uwolniony zostaje oocyt II rzędu do jajowodu.

Zaznacz nazwę hormonu, który powoduje pęknięcie pęcherzyka jajnikowego.

12. Podwzgórze jest ważną częścią międzymózgowia produkującą liberyny i statyny. Jedną z przykładowych liberyn jest gonadoliberyna, która stymuluje wydzielanie gonadotropin przez przysadkę mózgową – FSH i LH.

Uzasadnij, dlaczego niedobór gonadoliberyny może powodować zaburzenia cyklu miesiączkowego.

13. Rozwój prenatalny dotyczy rozwoju zarodka od momentu poczęcia aż do narodzin. Cewa nerwowa wykształca się około w 5. tygodniu ciąży. Z kolei w 6. bądź 7. tygodniu ciąży można usłyszeć pierwsze uderzenia serca płodu. Poniżej przedstawiono etapy rozwoju prenatalnego bez zachowania kolejności.

zapłodnienie, gastrulacja, bruzdkowanie, poród, rozwój płodowy, organogeneza

Zaznacz zestaw, w którym zachowano prawidłową kolejność etapów rozwoju prenatalnego.

14. Endometrium to błona śluzowa, która wyściela jamę macicy. Rak endometrium to najczęstszy nowotwór złośliwy żeńskich narządów płciowych. Częstą przyczyną jest ekspozycja błony śluzowej na długotrwałe podwyższone stężenie estrogenów i obniżone stężenie progesteronu.

Uzasadnij, dlaczego kobiety powinny przynajmniej raz w roku zbadać poziom progesteronu i estrogenu we krwi w celu ochrony przed rakiem endometrium.

15. Progesteron jest hormonem, do którego syntezy konieczny jest cholesterol. Umożliwia on implantację zarodka w macicy, a także chroni przed jej skurczami. Wydziela go ciałko żółte, które powstało z pękniętego pęcherzyka jajnikowego.

Oceń prawdziwość zdań, wpisując literę P lub F.

1. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia poziom progesteronu spadnie.
2. Krwawienie w pierwszych pięciu dniach cyklu miesiączkowego jest skutkiem niedoboru estrogenów.
3. W fazie owulacyjnej stężenie FSH jest wyższe niż stężenie LH.

16. Niedobór progesteronu podczas trwającej ciąży może skutkować poronieniem. Stąd ważnym jest, by w razie konieczności owariektomii – chirurgicznego usunięcia jajników – zabieg przeprowadzać po ok. piątym miesiącu ciąży.

Określ, dlaczego niedobór progesteronu może skutkować poronieniem.

17. Preejakulat to wydzielina, która zawiera fosfatazę – enzym zapewniający odpowiednio niskie pH dla plemników. Wydzielanie preejakulatu ma miejsce podczas pobudzenia seksualnego przed ejakulacją.

Oceń prawdziwość zdania: Środowisko zasadowe w preejakulacie sprzyja funkcjonowaniu plemników.

18. Rzęsistek pochwowy to protist przenoszony drogą płciową. Wywołuje on rzęsistkownicę, pzy czym powoduje stany zapalne odcinka dróg moczowo-płciowych, a także przyczynia się do przedwczesnych porodów. Działaniami profilaktycznymi przed zakażeniem się rzęsistkiem to m.in. unikanie kontaktów seksualnych i stosowanie prezerwatyw.

Zaznacz dwie choroby przenoszonych drogą płciową.

19. Wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) można zarazić się przez kontakt ze skórą osoby zakażonej, a także drogą płciową. Wirus ten jest niebezpieczny szczególnie dla kobiet, stąd zaleca się szczepienia ochronne.

Uzasadnij, dlaczego wirus HPV jest szczególnie groźny dla kobiet.

20. Bakterie z rodzaju Chlamydia wywołują chorobę zwaną chlamydiozą. Można ją skutecznie wyleczyć antybiotykami, jednak większość kobiet nie zdaje sobie sprawy z zakażenia. Nieleczona chlamydia może powodować niepłodność.

Zaznacz to działanie profilaktyczne, które nie chroni przed zakażeniem bakteriami z rodzaju Chlamydia.