1. Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

2. Podaj, która z poniższych sekwencji jest sekwencją matrycową wiedząc, że po procesie translacji powstało białko, w którym występują aminokwasy ułożone w takiej kolejności: Tyr-Cys-Ile

3. W skład krwi wchodzą składniki komórkowe (ok. 44%) i osocze (ok. 55%). Dalsze składniki krwi to hormony, rozpuszczone gazy oraz substancje odżywcze (cukier, tłuszcze i witaminy), transportowane do komórek, a także produkty przemiany materii (np. mocznik i kwas moczowy), niesione z komórek do miejsc, gdzie mają być wydalone.

Z fizykochemicznego punktu widzenia krew jest zawiesiną, czyli mieszaniną cieczy oraz ciał stałych (elementy komórkowe) i zachowuje się jak płyn nienewtonowski. Znajdujące się we krwi erytrocyty powodują, że krew ma większą lepkość niż osocze. Lepkość rośnie jeszcze bardziej przy wysokim hematokrycie i niskiej prędkości przepływu. Dzięki zdolności erytrocytów do zmieniania swojego kształtu, przy wyższych prędkościach krew przypomina właściwościami raczej emulsję niż zawiesinę.

Wysnuto hipotezę, że z przedstawionych elementów krwi (erytrocyty, limfocyty, monocyty, płytki krwi, neutrofile, bazofile) aż w dwóch nie dochodzi do replikacji DNA. Wskaż odpowiednie elementy i określ, co jest przyczyną tego zjawiska.

4. Wirus HIV należy do rodzaju lentiwirusów, będących częścią rodziny retrowirusów. Na podstawie cech genetycznych i różnic antygenowych wyróżnia się dwa typy wirusa: HIV-1 i HIV-2. Wirusy HIV-1 i HIV-2 pod względem morfologicznym są nierozróżnialne. Wirus najprawdopodobniej wyewoluował od małpiego wirusa niedoboru odporności (simian immunodeficiency virus, SIV).

Rozstrzygnij, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe.

1. Wirus HIV ulega odwrotnej transkryptazie.
2. Wirus HIV namnaża się w komórkach gospodarza.

5. Łańcuch nici DNA zawiera informację genetyczną: o kolejności aminokwasów w białkach (która stanowi niewielki ułamek sekwencji DNA – u człowieka około 1,5%); o sekwencji licznych RNA niekodujących; regulacji ekspresji genów oraz sekwencji o niejasnym znaczeniu (stanowiących zdecydowaną większość sekwencji jądrowego DNA).

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

6. Oceń prawdziwość poniższego stwierdzenia. Jeśli nie - uzasadnij.

„W komórce prokariotycznej z jedną cząsteczką mRNA łączy się często więcej niż jedna podjednostka rybosomalna tworząc polisom, ponieważ czas półtrwania mRNA jest jeszcze krótszy niż w komórkach eukariotycznych.”

7. Biosynteza białka może być rozumiana jako pełny proces, w którym informacja zapisana w sekwencji DNA jest w procesie transkrypcji przepisywana na cząsteczki RNA, a powstałe w ten sposób cząsteczki RNA są wykorzystywane przez rybosomy jako źródło informacji potrzebnej do syntezy białka w procesie translacji. U organizmów eukariotycznych cząsteczki RNA powstałe w procesie transkrypcji są zwykle poddawane procesowi splicingu polegającemu na wycinaniu intronów.

Do opisu przebiegu translacji dopasuj odpowiedni etap. Podaj, w którym etapie wytworzone zostaje pierwsze wiązanie amidowe.

1. Mała podjednostka rybosomu łączy się miejscem P z tRNA. Etap kończy się przyłączeniem dużej podjednostki rybosomu.
2. Dochodzi do wytworzenia wiązania, który jest wykrywany za pomocą reakcji biuretowej. Wolny tRNA przesuwa się do miejsca E.
3. Dochodzi do uwolnienia tRNA i polipeptydu.
4. Ten etap trwa do czasu, aż wszystkie kodony zostaną odczytane.

A. inicjacja  B. elongacja  C. terminacja

8. Obróbka potranskrypcyjna – obróbka, dzięki której z uzyskanego w procesie transkrypcji pre-mRNA powstaje dojrzały mRNA.

Obróbka potranskrypcyjna polega na:

Dołączeniu czapeczki guanylowej na 5'-końcu pre-mRNA. Ten etap obróbki odbywa się równocześnie z transkrypcją. Czapeczka guanylowa to nietypowy nukleotyd (7-metyloguanozyna).

Dołączeniu ogonka poliA na 3'-końcu pre-mRNA. Ogonek poliA jest krótką nicią złożoną z kilkudziesięciu nukleotydów z adeniną. Ponadto transkrypt z ogonem poli-A jest wydajniejszą matrycą w trakcie translacji. Niektóre wirusy, np. wirus grypy potrafią dołączać do swoich nici mRNA ogonek poliA, przez co nie są rozpoznawane przez nukleazy komórkowe.

Splicingu, czyli usuwaniu intronów (sekwencji niekodujących) i połączeniu eksonów (sekwencji kodujących) tak, aby powstała cząsteczka mRNA kodowała ciągły łańcuch polipeptydowy.

Edycji RNA, czyli zmianie informacji w transkrypcie RNA przez reakcję chemiczną powodującą zmianę jednej zasady azotowej w inną. Powoduje to, że sekwencja aminokwasowa kodowanego przez transkrypt białka jest inna, niż wynika to z sekwencji kodującego je genu. Edytowane transkrypty stanowią mniejszość mRNA.

Wykaż, że obróbka potranskrypcyjna wpływa na długość trwania mRNA.

9. Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

10. Rozstrzygnij, w jaki sposób tworzy i powiększa się oczko replikacyjne (A/B) u organizmów prokariotycznych. Odpowiedź uzasadnij.

11. Translacja to w biologii molekularnej proces biosyntezy białek na matrycy mRNA. W jego wyniku dochodzi do ostatecznego przetłumaczenia informacji genetycznej zawartej pierwotnie w sekwencji nukleotydów w DNA na sekwencję aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym zgodnie z kodem genetycznym. W procesie translacji powstało białko, które składało się z 231 reszt aminokwasowych. Powstało w wyniku odcięcia peptydu sygnałowego liczącego 33 nukleotydy. Oblicz całkowitą liczbę kodonów w mRNA stanowiącym matrycę podczas syntezy tego białka.

12. Podaj nazwę choroby, na którą choruje osoba z przedstawionym kariotypem.

13. Rozstrzygnij, czy w komórce eukariotycznej organella półautonomiczne są jedynymi miejscami występowania RNA.

14.
6. Połącz odpowiedni rodzaj RNA z jego opisem.

1. Nie opuszcza w postaci wolnej jądra komórkowego.
2. Bierze udział w procesie dojrzewania mRNA.
3. Jest związkiem krótkotrwałym.

A. tRNA   B. mRNA   C. snRNA

15. Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

16.
6. Wśród zasad azotowych wchodzących w skład fragmentu nici DNA kodującej, adenina stanowi 10%, guanina – 20%, a cytozyna – 45%.

Podaj udział procentowy wszystkich zasad azotowych wchodzących w skład nici matrycowej tego fragmentu DNA

17. Modyfikacja postranskrypcyjna odnosi się do procesów zmiany lub modyfikacji cząsteczek RNA po ich transkrypcji z DNA, ale przed ich funkcjonalnym wykorzystaniem w komórce. Proces ten może wpływać na stabilność, lokalizację, translację i funkcje cząsteczek RNA.

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

18. W skład cząsteczki DNA zwykle wchodzą dwa łańcuchy (DNA dwuniciowy – dsDNA), które biegną antyrównolegle (to znaczy koniec 5′ jednej nici leży naprzeciw końca 3′ drugiej nici). Łańcuchy zwijają się wokół wspólnej osi i tworzą prawoskrętną (A-DNA lub B-DNA) lub rzadziej lewoskrętną (Z-DNA) podwójną helisę. Zasady skierowane są do wnętrza i tworzą komplementarne pary zasad. Zasady połączone są wiązaniami wodorowymi, a strukturę DNA stabilizują dodatkowo oddziaływania warstwowe pomiędzy sąsiednimi zasadami nukleinowymi.

Źródło: Kwas deoksyrybonukleinowy – Wikipedia, wolna encyklopedia

Określ, nagromadzenie, których par zasad powoduje, że trudniej rozerwać podwójną helisę DNA.

19. Podaj nazwę wiązań występujących w cząsteczce DNA, które powstają pomiędzy nukleotydami.

20. Adenozyno-5′-trifosforan, ATP, daw. adenozynotrójfosforan – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy stanowi nośnik energii chemicznej, używanej w metabolizmie komórki.

Oceń, które stwierdzenia dotyczące guaninotrifosforanu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

21. Kwas γ-aminomasłowy, kwas gamma-aminomasłowy, GABA, który pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika o działaniu hamującym w całym układzie nerwowym. Odkryto trzy receptory GABA (podtypy A, B i C). Receptory GABA typu A, obecne niemal na każdej komórce nerwowej, są miejscem działania wielu związków (agonistów receptora GABA).

Źródło: Kwas γ-aminomasłowy – Wikipedia, wolna encyklopedia