TEST - układ wydalniczy

1 / 20

Resorpcja jest drugim etapem powstawania moczu. Polega na transporcie związków chemicznych z kanalika nerkowego do krwi. Jej celem jest ochrona organizmu przed nadmierną utratą wody i innych związków np. soli mineralnych.

Zaznacz dwie substancje, które nie ulegają resorpcji.

białka

witaminy

glukoza

kwasy tłuszczowe

2 / 20

Osmoza jest rodzajem dyfuzji prostej, w której nie zostają transportowane substancje rozpuszczone, lecz woda. Przepływa ona z miejsca o niższym stężeniu substancji do miejsca o wyższym stężeniu substancji, by móc je wyrównać po obydwóch stronach błony półprzepuszczalnej.

Określ, w którą stronę przepływa woda (do wnętrza ciała czy na zewnątrz) u ryby kostnoszkieletowej żyjącej w morzu.

Woda wypływa z ciała ryby kostnoszkieletowej, bo żyje ona w środowisku hipotonicznym, więc jest względem niego hiperosmotyczna – stąd woda osmotycznie odpływa do wody, gdzie panuje wyższe stężenie soli.

Woda napływa do ciała ryby kostnoszkieletowej, bo żyje ona w środowisku hipotonicznym, więc jest względem niego hiperosmotyczna – stąd woda osmotycznie napływa do ciała ryby, gdzie panuje wyższe stężenie soli.

Woda wypływa z ciała ryby kostnoszkieletowej, bo żyje ona w środowisku hipertonicznym, więc jest względem niego hipoosmotyczna – stąd woda osmotycznie odpływa do wody, gdzie panuje wyższe stężenie soli.

Woda napływa do ciała ryby kostnoszkieletowej, bo żyje ona w środowisku hipertonicznym, więc jest względem niego hipoosmotyczna – stąd woda osmotycznie napływa do ciała ryby, gdzie panuje wyższe stężenie soli.

3 / 20

Cykl mocznikowy umożliwia przekształcenie silnie toksycznego amoniaku w mniej toksyczny mocznik. Zachodzi w wątrobie, gdzie jony amonowe zostają odłączone od aminokwasów glutaminy i alaniny, po czym zostają zużyte do syntezy mocznika.

Określ, czy cykl mocznikowy jest przykładem przemian anabolicznych czy katabolicznych.

Katabolicznych, bo zostaje zużyte ATP, a jony amonowe rozkładają się do prostszego związku – mocznika.

Anabolicznych, bo zostaje zużyte ATP, a jony amonowe służą do syntezy bardziej złożonego związku – mocznika.

Katabolicznych, bo powstaje ATP, a jony amonowe służą do syntezy bardziej złożonego związku – mocznika.

Anabolicznych, bo uwalnia się ATP, a jony amonowe rozkładają się do prostszego związku – mocznika.

4 / 20

Ze względu na końcowy produkt azotowej przemiany materii zwierzęta można podzielić na trzy grupy: amonioteliczne, ureoteliczne i urikoteliczne. Zwierzęta wodne wydalają amoniak w dużej ilości rozcieńczonego moczu. Należą do nich np. krokodyle czy ryby słodkowodne takie jak szczupak.

Wyjaśnij, dlaczego szczupaki są przystosowane do wydalania amoniaku, jeśli jest on związkiem silnie toksycznym.

Ryby słodkowodne takie jak szczupak żyją w środowisku hipertonicznym, stąd woda cały czas z nich odpływa, a wraz z nią mogą wydalać duże ilości rozcieńczonego amoniaku, nawet jeśli jest to związek silnie toksyczny.

U ryb słodkowodnych m.in. u szczupaków woda cały czas napływa do ich ciał, gdyż żyją w środowisku hipertonicznym. W związku z tym, ryby te wydalają duże ilości wody, a wraz z nią duże ilości rozcieńczonego amoniaku.

Szczupak jest rybą słodkowodną, więc żyje w środowisku hipotonicznym, przez co do jego ciała cały czas osmotycznie napływa nadmiar wody. Wraz z usuwaniem nadmiaru wody ryby te usuwają też amoniak, który będzie silnie rozcieńczony, więc nie zagraża on życiu szczupaków podczas jego wydalania.

Do ciała szczupaka, który jest rybą słodkowodną, napływa nadmiar wody, w której rozpuszcza się amoniak i może być wraz z nią wydalany w dużych ilościach.

5 / 20

Galaktozemia to recesywna choroba genetyczna, która objawia się zaburzonym metabolizmem węglowodanów. Najczęstszą przyczyną jest mutacja w genie GALT na 9. chromosomie, przez co nieaktywny staje się enzym galaktozo-1-fosforanourydylo-transferaza. Choroba objawia się także uszkodzeniem wątroby.

Oceń prawdziwość zdań, wpisując literę P lub F.

P/P/F

P/P/P

F/P/P

F/P/F

6 / 20

Kanalik nerkowy składa się z trzech odcinków: kanalika krętego I rzędu (proksymalnego), pętli Henlego i kanalika krętego II rzędu (dystalnego). Kanalik nerkowy uchodzi do kanalika zbiorczego, gdzie następuje zbieranie moczu ostatecznego i kierowanie go do moczowodów.

Uzupełnij tekst, wybierając odpowiednie słowa z nawiasów.

W wyniku filtracji zachodzącej w (torebce kłębuszka nerkowego / kanaliku proksymalnym) powstaje mocz pierwotny. Jest on (hipertoniczny / izotoniczny) w stosunku do osocza, a także zbliżony do niego pod względem składu chemicznego. Z kolei mocz ostateczny jest względem osocza (hipertoniczny / izotoniczny) i powstaje go (więcej / mniej) niż moczu pierwotnego.

kanaliku proksymalnym, izotoniczny, hipertoniczny, więcej

kanaliku proksymalnym, hipertoniczny, izotoniczny, mniej

torebce kłębuszka nerkowego, izotoniczny, hipertoniczny, mniej

torebce kłębuszka nerkowego, hipertoniczny, izotoniczny, więcej

7 / 20

Funkcją nerek jest oczyszczanie osocza krwi ze zbędnych substancji oraz produkcja moczu. Oprócz tego w nerkach zachodzi proces erytropoezy i przekształcenie 25-hydroksycholekalcyferolu w aktywną formę witaminy D – kalcytriol.

Wykaż, że zaburzenia w pracy nerek mogą przyczyniać się do osteoporozy.

W nerkach zachodzi przekształcenie 25-hydroksycholekalcyferolu w aktywną formę witaminy D – kalcytriol, więc jeśli zostanie zaburzona ich praca, to proces ten także może zostać zaburzony. Skutkować to będzie niedoborem witaminy D, która zwiększa wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego warunkującego prawidłową budowę i mineralizację kości. Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do osteoporozy.

Bezpośrednią przyczyną osteoporozy jest niedobór witaminy D, więc jeśli jej synteza w nerkach zostanie zaburzona na skutek zaburzonej pracy nerek, może to skutkować osteoporozą.

W nerkach powstaje aktywna forma witaminy D, która jest głównym składnikiem kości, chroniącym przed osteoporozą. Jej niedobór na skutek zaburzonej pracy nerek może skutkować tą chorobą.

Witamina D jest potrzebna do syntezy wapnia, który chroni kości przed osteoporozą. Jeśli synteza witaminy D w nerkach zostanie zaburzona, to może prowadzić to do jednoczesnego zaburzenia syntezy wapnia i do osteoporozy

8 / 20

Dwutlenek węgla jest usuwany wraz z wydychanym powietrzem, podobnie jak woda w postaci pary. Niektóre związki chemiczne mogą być usuwane wraz z potem np. mocznik (diamid kwasu węglowego).

Oceń, czy poniższe zdania nt. mocznika są prawdziwe czy fałszywe. Wstaw literę P lub F.

F/F/F

F/P/F

P/P/F

P/P/P

9 / 20

Aldosteron to hormon produkowany przed korę nadnerczy, pobudzający usuwanie jonów potasu z organizmu, a jednocześnie wchłanianie jonów sodu z moczu. Skutkiem tego jest podwyższenie jonów sodu w osoczu krwi, co prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi.

Uzasadnij, dlaczego podwyższone stężenie aldosteronu we krwi może wywoływać nadciśnienie tętnicze.

Wysokie stężenie aldosteronu we krwi pobudza wchłanianie jonów sodu z moczu, co skutkuje podwyższonym ciśnieniem krwi. Jednak, gdy podwyższony poziom aldosteronu utrzymuje się przez długi czas w organizmie, to tym samym ciśnienie krwi jest stale podwyższone, a to skutkuje nadciśnieniem tętniczym.

Nadciśnienie tętnicze jest skutkiem obniżonego poziomu jonów potasu we krwi, czego przyczyną jest zbyt wysokie stężenie aldosteronu we krwi.

Aldosteron powoduje wchłanianie jonów sodu z moczu, co powoduje zwolnioną akcję serca, a to z kolei skutkuje obniżeniem ciśnienia. Taki stan utrzymujący się zbyt długo może być przyczyną nadciśnienia tętniczego.

Podwyższone stężenie aldosteronu skutkuje usuwaniem jonów potasu, a to powoduje wzrost ciśnienia tętniczego, a jeśli stan ten utrzymuje się przez długi czas, może to prowadzić do nadciśnienia tętniczego.

10 / 20

Wazopresyna (hormon antydiuretyczny – ADH) nasila zwrotne wchłanianie wody z kanalików nerkowych, co zmniejsza objętość płynów ustrojowych. Hormon ten jest produkowany przez podwzgórze, a uwalniany przez przysadkę mózgową.

Zaznacz sytuację, która będzie skutkiem zmniejszonych ilości wazopresyny wydzielanej przez przysadkę mózgową.

zagęszczenie moczu i wydalanie jego większych ilości

rozcieńczenie moczu i wydalanie jego mniejszych ilości

zagęszczenie moczu i wydalanie jego mniejszych ilości

rozcieńczenie moczu i wydalanie jego większych ilości

11 / 20

Diuretyki to leki, które powodują zwiększoną ilość wydalanego moczu. Wpływają także na gospodarkę mineralną, blokując niektóre jony np. sodowe, potasowe czy chlorkowe w pętli Henlego. Skutkiem tego jest zwiększone wydalanie opisanych soli wraz z moczem.

Oceń prawdziwość zdania: Wskazaniem do stosowania diuretyków jest nadciśnienie tętnicze.

Prawda, bo diuretyki zwiększają wydalanie jonów wraz z moczem, np. jonów sodu, których nadmierne stężenie we krwi skutkuje nadciśnieniem tętniczym.

Fałsz, bo diuretyki zwiększają wydalanie jonów wraz z moczem, np. jonów sodu, których zmniejszone stężenie we krwi skutkuje nadciśnieniem tętniczym.

Prawda, bo diuretyki usuwają z organizmu nadmiar jonów chlorkowych, dzięki czemu ciśnienie krwi się obniża.

Fałsz, bo diuretyki usuwają z organizmu jony potasu, które są potrzebne do skurczów mięśni serca, więc spowoduje to przyspieszeniem jego akcji i podwyższonym ciśnieniem tętniczym.

12 / 20

Glukoza jest substancją, która występuje w moczu pierwotnym, a jej wchłanianie zwrotne zachodzi w kanaliku I rzędu. Ten cukier prosty nie powinien się jednak znajdować w moczu ostatecznym, gdyż jego obecność może świadczyć o cukrzycy.

Zaznacz dwie inne substancje, które nie występują w moczu ostatecznym zdrowej osoby.

sole mineralne

białka

bilirubina

kwas moczowy

13 / 20

Pętla Henlego jest odcinkiem kanalika nerkowego, w którym zachodzi zagęszczanie moczu. Mocz w zależności od stopnia zagęszczenia może przybierać barwy od koloru słomkowego po kolor brązowy.

Określ jaki kolor moczu ostatecznego będzie mieć osoba odwodniona.

Bardzo jasny, co jest oznaką niedostatecznej ilości spożywanej wody.

Ciemny, bo mocz tej osoby będzie mocno zagęszczony z powodu niedoboru wody – organizm musi wówczas oszczędzać wodę, więc nie rozcieńcza nią moczu.

Jasno żółty, gdyż mocz odwodnionej osoby jest silnie zagęszczony ze względu na niedobór wody w organizmie.

Czerwony, gdyż niedobór wody powoduje dostawanie się czerwonych krwinek do moczu.

14 / 20

Nefron to podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna nerki. Pojedynczy nefron składa się z ciałka nerkowego i kanalika nerkowego. W torebce kłębuszka zachodzi pierwszy etap powstawania moczu, czyli filtracja.

Wyjaśnij, dlaczego tętnica nerkowa i żyła nerkowa różnią się szerokością średnicy.

Tętnica nerkowa jest szersza niż żyła nerkowa, bo doprowadza krew do nerki pod wysokim ciśnieniem. Krew przepływa przez kłębuszek nerkowy, a to wymusza filtrację.

Żyła nerkowa jest szersza niż żyła nerkowa, bo doprowadza krew do nerki pod wysokim ciśnieniem. Krew przepływa przez kłębuszek nerkowy, a to wymusza filtrację.

Tętnica nerkowa jest szersza niż żyła nerkowa, bo dostarcza dla niej tlen potrzebny do zachodzenia w niej oddychania tlenowego.

Żyła nerkowa jest szersza niż żyła nerkowa, bo dostarcza dla niej tlen potrzebny do zachodzenia w niej oddychania tlenowego.

15 / 20

Kamienie nerkowe, znane również jako nefrolitazy, mogą powstawać w wyniku różnych procesów metabolicznych i fizjologicznych w organizmie. Jedną z nich jest nadmiar substancji mineralnych takich jak wapń, gdyż mogą tworzyć się osady i kryształy, które stopniowo kumulują się i formują w kamienie nerkowe.

Wybierz dwa działania profilaktyczne chroniące przez powstawaniem kamieni nerkowych.

spożywanie odpowiedniej ilości płynów

unikanie produktów mlecznych

ograniczenie soli w diecie

spożywanie wysokomineralizowanej wody

16 / 20

Ssaki żyjące na pustyni mają długą pętlę Henlego, co zapewnia odzyskanie większych ilości wody. Żółw pustynny podobnie jak inne gady nie posiada pętli Henlego, za to wydala kwas moczowy jako końcowy produkt przemiany materii.

Wykaż, że wydalanie kwasu moczowego przez żółwia pustynnego jest adaptacją do warunków środowiskowych, w których żyje.

Żółw pustynny wydala kwas moczowy, bo to zapewnia mniejszy wydatek energetyczny, dzięki czemu więcej energii może wykorzystać na dostosowanie się do wysokich temperatur panujących na pustyni.

Żółw pustynny żyje w środowisku o ograniczonym dostępie do wody, stąd wydala kwas moczowy w postaci kryształów. Nie musi w ten sposób zużywać wody na rozcieńczanie tego produktu, dzięki czemu może prowadzić oszczędną gospodarkę wodną.

Żółw pustynny wydala kwas moczowy, dzięki czemu może dłużej pozostawać w stanie hibernacji podczas wysokich temperatur panujących na pustyni.

Żółw pustynny wydala kwas moczowy, bo nie posiada pętli Henlego, w którym mógłby być on rozcieńczany do mocznika.

17 / 20

Układ RAA (renina–angiotensyna–aldosteron) to układ hormonalno-enzymatyczny, którego aktywacja prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Renina produkowana w nerkach umożliwia przekształcenie angiotensyny I w aktywną agniotensynę II, która powoduje skurcz naczyń krwionośnych.

Uzupełnij tekst właściwymi słowami z nawiasów.

Angiotensyna II powoduje (spadek / wzrost) ciśnienia tętniczego. Aldosteron jest produkowany przez (rdzeń nadnerczy / korę nadnerczy) i pobudza wchłanianie jonów sodu. To z kolei powoduje (spadek / wzrost) ciśnienia tętniczego.

spadek, korę nadnerczy, wzrost

wzrost, korę nadnerczy, wzrost

wzrost, rdzeń nadnerczy, spadek

spadek, rdzeń nadnerczy, spadek

18 / 20

Nabłonek jelita cienkiego pokryty jest mikrokosmkami, które zwiększają powierzchnię wchłaniania substancji odżywczych. Mikrokosmki występują także na nabłonku kanalików nerkowych.

Oceń prawdziwość zdań, wpisując P lub F.

P/P/P

P/F/F

F/P/F

F/F/P

19 / 20

Wyróżnia się trzy typy nerek – zanercze, pranercze i przednercze.

Określ, który z typów nerki należy do żaby, a który do kangura.

żaba – przednercze, kangur – pranercze

żaba – pranercze, kangur – zanercze

żaba – przednercze, kangur – pranercze

żaba – zanercze, kangur – zanercze

20 / 20

Zdrowy człowiek wydala około 1-2 litrów moczu ostatecznego. Zawiera on m.in. wodę, ale także sole mineralne, mocznik i kreatyninę.

Określ, czy glukoza jest składnikiem moczu ostatecznego zdrowego człowieka.

Tak, bo nie zostaje wchłonięta w procesie resorpcji.

Nie, bo jej obecność może świadczyć o cukrzycy.

Tak, bo ma działanie bakteriobójcze w cewce moczowej.

Nie, bo zostaje wchłonięta przez jelito.

Your score is

TEST – układ wydalniczy